GERAY GENÇER

İLETİŞİM TASARIMCISI - İSTANBUL / MAÇKA

20.05.2015

Kitap kapakları ve tipografi projeleriyle tanıdığımız Geray Gencer kariyerine çeşitli ajanslarda sanat yönetmenliği yaparak başladı. New York Type Directors Club, Graphis, European Design Awards gibi saygın kurumlardan önemli ödüller alan sanatçı halen Doğan yayınevinde yaratıcı yönetmen olarak çalışıyor ve kişisel çalışmalarına Maçka'da evinde devam ediyor.

Geray Gencer kimdir? Biraz kendinden bahsedebilir misin?
İnsanın kendi kendisinden bahsetmesi zor iş. İsterseniz diğer sorulara verdiğim cevaplar üzerinden bu soruyu da yanıtlamaya çalışayım.

Grafik tasarımcı olmaya nasıl karar verdin? Bir tasarımcı olarak kariyerinden bize biraz bahseder misin?
Üniversitede İşletme bölümünde okuyordum ancak gelecekte bu alanda bir kariyer planım yoktu. Mezun olduktan hemen sonra Londra’ya tasarım konusunda kendimle yüzleşmek, biraz da merakımın sınırlarımı keşfetmek için gittim. St. Martins'de yeterli olduğunu düşündüğüm bir portfolio hazırladıktan sonra Ankara'da küçük bir stüdyoda çalışmaya başladım. Biraz daha tecrübe edindikten sonra kariyerime İstanbul'da McCann Erickson ve BBDO reklam ajanslarında sanat yönetmeni olarak devam ettim. Ancak bir süre sonra ajans hayatı yaşayabilecek biri olmadığımı anladım. Son 6 yıldır Doğan Egmont yayınevinde yaratıcı yönetmen olarak görevimi sürdürüyorum. Geçen yıl Bilgi Üniversitesi’nde yüksek lisans eğitimimi tamamladıktan hemen sonra öğretim görevlisi olarak Işık Üniversitesi’nde çalışmaya başladım.

Reklam ajanslarında sanat yönetmenliği yaptığın dönemi nasıl hatırlıyorsun?
Yüksek tempolu üretimin insani sınırları zorladığı, zaman içinde kişiler arası ilişkilerin ve yaratıcılığın hızla yıprandığı zor bir sektör. Elbette farklı çalışma kültürüne sahip ajans ve tasarım stüdyoları var ancak genel izlenimim bu yönde.

Reklam geçmişinin, kitap kapağı tasarımlarına katkıları oldu mu? İyi bir kitap kapağı tasarımı sence nasıl olmalı?
Bir kitabın olası okuyucu kitlesiyle kurulacak iletişim konusunda oldukça sorgulayıcı olmaya çalışıyorum, bu çabayı sanırım ajans geçmişimden alıyorum. Benim işim kitabın yazarını, yayın yönetmenini ya da bir tasarımcı olarak kendi kişisel estetik anlayışımı tatmin etmek değil. Kitabın iç sesi konusunda samimi, yalın, içinde çocuksu ve eğlenceli kurgular barındıran kitap kapakları tasarlamaya çalışıyorum.

Kitap kapağı tasarımına başlarken nasıl bir araştırma süreci gerekiyor? Tasarımını yaptığın kitapların hepsini okuyor musun?
Bir kitap kapağı tasarlıyorsanız o kitabı okumanız ve özümsemeniz en doğrusu ancak zamanlaması dar olan projelerde bu mümkün olmuyor. Kitabı okumaya başlıyorum; bir taraftan yazarla kitabı hakkında yüz yüze görüşüyorum, yayına hazırlayan editör arkadaşlarımla kitabın içeriği ve olası görsel dünyası konusunda tartışıyor ve çalışmaya başlıyorum. Doğal olarak ilgi alanıma giren ve yakınlık kurabildiğim kitapların tasarımı konusunda daha iyi sonuçlar alıyorum. Bazen de tam tersi olabiliyor.

Kapak tasarımlarını yaptığın kitapları raflarda görmek nasıl hissettiriyor?
Raflarda kapak tasarımlarını yaptığım kitap kapaklarını görmeye alıştım ancak metroda biri kitap okuyorsa bir şekilde hangi kitabı okuduğunu görmeye çalışıyorum. Kapak tasarımı bana aitse kendi kendime gülümsüyorum :)

Kapak tasarımlarının kitap satışlarına etkisi oluyor mu?
Bir kitabın ticari olarak başarılı olabilmesi sayısız bileşene bağlı. Kitabın dili, kurgusu, konusu, yazarın geçmişi, ve tanınırlığı, yazar yayınevi eşleşmesi, kitabın üretim kalitesi ve fiyatlandırılması, güncel pazar hareketleri, yayınevinin dağıtım, pazarlama ve görünme kabiliyeti gibi.
Bütün bu değişkenler bir kitabın satışını birebir etkileyen faktörler. Kitap kapağı ise aslında bunlardan sadece biri. Konuya böyle baktığımızda kapağının önemini ve başarısını sağlıklı bir şekilde sorgulayabiliriz diye düşünüyorum.
Diğer tarafta kitap kapağı tasarımlarına kitapların içeriğinden daha fazla önem addedilmesini ise anlamakta zorlanıyorum. Kitaplarla gerçek bir ilişki kurmak istiyorsanız onları okumalısınız; kapağına bakmanız yeterli olmuyor. Matbudan dijitale geçtiğimiz şu günlerde kitap satın alma hevesimiz hala devam ediyor ancak aldığımız o kitapları okuma konusunda eskisi gibi olmadığımız kesin.

New York Type Directors Club, Graphis, European Design Awards gibi saygın kurumlardan önemli ödüller aldın. Bu ödüllerin sana katkıları oldu mu?
Bir tasarımcı olarak çalışmaya başladığımdan beri kendime ait uluslararası düzeyde, özgün bir dil oluşturmaya çalışıyorum. Bunun özelikle saygın kurumlar tarafından onaylanıyor olması elbette beni mutlu ediyor. Yaptığım işi daha yüksek standartlarda yapma ve bunu sürdürme sorumluluğumun artığını söyleyebilirim. Bu ödüller dolayısıyla uluslararası birçok organizasyondan davet alıyorum. Akademik ve ticari alanda farklı kültürlerden meslektaşlarımla bir araya gelme şansı buluyorum.

GMK yönetim kurulundasın, ne gibi çalışmalar yürütüyorsunuz?
Şu sıralar yönetim kurulunda yer aldığım Grafik Tasarımcılar Meslek Kuruluşunun her yıl düzenlediği Grafik Ürünler Sergisi için çalışmalarımız başladı. Bu yıl bazı yeniliklere gidiyoruz; kurumun faaliyetlerini finansal ve yapısal açıdan sürdürülebilir hale getirmeye çalışıyoruz. Umarım yönetim dönemimizde yapmak istediklerimizin bir kısmını başarır ve daha kapsayıcı, tasarımcılar arasında her zamankinden daha iyi ilişkiler kurabilen bir GMK yaratabiliriz.

Işık Üniversitesi’nde verdiğin derslerden de bahsedebilir misin? Bir akademisyen olarak Türkiye’de verilen tasarım eğitimi hakkında ne düşünüyorsun?
Bu dönem “Özgün Kitap Tasarımı” ve Yurdaer Altıntaş hocayla beraber “Mezuniyet Proje” dersi veriyorum. Öğrencilerimin iç seslerini bulmaları ve kendilerine özgü bir tasarım dili yaratabilmeleri benim üzerine en çok yoğunlaştığım konu. Evet, Türkiye’de Grafik Tasarım ve genel anlamıyla İletişim Tasarımı alanında iyi üniversiteler var ama üzülerek görüyorum ki bu üniversiteden mezun olan öğrenciler bize ait zengin bir ifade biçimi üretmekten hala çok uzakta.

Yoğun bir şekilde çalışıyorsun, peki çalışma disiplinini nasıl sağlıyorsun?
Son 5 yıla dönüp baktığımda farklı alanlarda oldukça yoğun bir şekilde çalışmış olduğumu görüyorum. Sanırım iç disiplini yüksek biriyim ancak enerjimi tasarruflu kullanarak kendime de zaman ayırmak istiyorum. Bu yüzden çalışmaya karar verdiğim projeleri seçerken titiz davranıyorum; az sayıda ama nitelikli işler üretmek bana iyi geliyor.

Yakın zamanda Beyrut’ta Amerikan Üniversitesi’nde tasarım dersleri vereceksin. Farklı bir kültürü deneyimleyecek olmak nasıl bir his?
Misafir öğretim görevlisi olarak Lübnan Amerikan Üniversitesinde bir dönem geçirmeyi planlıyorum. Daha önce kısa süreli workshop’lara başkanlık ederek oradaki öğrencilerle projeler hazırladık. Farklı kültürlerden farklı öğrencilerle bir arada çalışmak insanın hem zihnini hem ruhunu açıyor?

İstanbul dışında yaşamayı hayal ettiğin bir şehir var mı?
Açık söylemek gerekirse İstanbul’da yaşamayı sevmiyorum. Belki de yaşamak için genel olarak şehir kavramının çok zorlayıcı olmasından dolayı böyle düşünüyorum. Hayatın biraz daha yavaş aktığı, doğayla daha içli dışlı ilişki kurabildiğim bir yerlerde yaşamayı tercih ederdim.

Şu sıralar nelerle ilgileniyorsun? Yeni projeler var mı?
Son olarak NY Type Directors Club davetiyle New York'ta organize edilen TDC 61 İletişim Tasarımı yarışmasında jüri üyesi olarak görev aldım. Seçilen işlerin yer aldığı yıllığın 61. sayısı yakında Harper Collins tarafından basılıp dünya genelinde dağıtılmaya başlanacak.
Yine bu yaz Ağustos ayında Emre Senan ve Ayşegül İzer tarafından kurulan, başarılı üniversite öğrencilerinin karşılıksız katılabildiği İzmir'in Yahşibey köyünde gerçekleştirilecek olan çalıştaya 15 gün süresince başkanlık edeceğim. Onun proje hazırlıklarını ve katılımcı öğrencilerin seçimini sürdürüyoruz. Bir taraftan yeni bir yazı karakteri tasarımı üzerine çalışıyorum ve gelecek yıl düzenlemeyi planladığım kişisel sergimin ön hazırlıkları devam ediyor.

Geray Gençer'in Önerileri

Müzik:
Esbjörn Svensson

Film:
https://mubi.com/users/109675

Kitap:
Borges’in Babil Kitaplığı

Web Sitesi:
https://www.pinterest.com/gerayg/black-white-grotesque/
http://thetilesoflisbon.tumblr.com/
 

ÖNERİLEN SÖYLEŞİLER

ELİF SEZGİN

ELİF SEZGİN

OYUNCAK TASARIMCISI - İSTANBUL / KADIKÖY
ERKUT TERLİKSİZ

ERKUT TERLİKSİZ

GRAFİK TASARIMCI - ILLUSTRATOR - İSTANBUL / NİŞANTAŞI
HANDAN - MERİÇ KARABULUT

HANDAN - MERİÇ KARABULUT

GRAFİK TASARIMCI - İSTANBUL / BEŞİKTAŞ