01.12.2014

İçinde savaş ya da barış olmayan fetih günlükleri

Organizma olarak şehir, kendiliğinden gelişip büyüyen şehir ve tam karşısında; şekillendirilen, yeniden inşa edilen, gün sonunda sürekli olarak yıkılıp yeniden kurulan şehir. Bu ikircikli ancak sabit ilerleyen motamot çizginin ardından baktığımızda elimize ne kalıyor? Bildiğimiz anlamda şehir; ihtiyaçlara ve en önemlisi de harekete göre şekillenen, diğer yandan pek de istekli olmadan toplumsal hafızayı kurgulayan en az bizler kadar canlı bir yapı. Şehrin başına bu şaşaalı çorabı örmeden önce, toplumsal hafıza ekseni üzerinden, çoğunlukla bizleri de uzunca düşünme sürelerine gark etmiş diğer yapılara dönelim: anıtlar.

Barselona MACBA’da hali hazırda devam eden “Nonument” başlıklı sergi, yukarıda bahsi geçen tüm soru ve sorunların genişçe ele alındığı karma bir sergi olmasının yanı sıra; reel ve sanal tüm mekanlarda (space) süregelen sembolizasyonun alternatif olarak çoğaltıldığı ve şehrin yeniden yapılandırıldığı bir açık laboratuar olarak da görülebilir. 28 sanatçının eserlerinden oluşan sergide – belki de bizlere yeni anılar bahşetmesinden ötürü – dikkatimizi çeken Alicia Kopf; şehrin vazgeçilmez dinamiklerinden biri olarak adlandırabileceğimiz anıtlar, heykeller ve bu yapıların kemikleşmesini arzulayan fetihler üzerinden, kendi bilinçdışı fetihlerini bağdaştırdığı görece karmaşık zihin haritasını bizlere sunuyor. – Serginin ana bağlamını takiple – Karşımıza ikide bir çıkan heykeller ve anıtlar bizlere ne söylüyor’u sorgulamanın yanı sıra; toplumsal hafızaya dikte edilen ve çoğu zaman bireylere hiçbir şey ifade etmeyen donuk anlar bütünü, bu kez Kopf’un kişisel haritası üzerinden yeni bir anlam kazanıyor. Tıpkı toplumun ve topluma ait geçmişin kazanım ve kayıpları olduğu gibi; Kopf’un da bireysel kazanım ve kayıplarını okuyabiliyoruz. Çoğu zaman içine giremediğimiz ya da belirli oranda girilmesine izin verilen ve toplumsal hafızamızda belirli noktalara hitap eden anıtlara inat, Kopf’un haritasında daha samimi, bir o kadar da yabancılaştıran bir hal seziyor ve bundan mutluluk duyuyoruz.

Yalnız burada belki de altını çizmemiz gereken şöyle bir durum mevcut; Kopf’un bir dizi halinde sunduğu başarı ve başarısızlıklar ve kendine ait tüm notlar; onun yalnızca basit bir fetih günlüğü olmasının ötesinde, bireysel olarak şimdi ya da sonrası için tüm fetihlerimiz için ufak bir yol açmayı da ihmal etmiyor.

Dilan Ceylan Emektar

ÖNERİLEN SÖYLEŞİLER

BURAK ŞENTÜRK

BURAK ŞENTÜRK

ILLUSTRATOR - İSTANBUL / KADIKÖY
DENİZ KADER & CANDAŞ ŞİŞMAN

DENİZ KADER & CANDAŞ ŞİŞMAN

GÖRSEL SANATÇI - İSTANBUL / MAÇKA
SAVAŞ ÖZAY

SAVAŞ ÖZAY

GRAFİK TASARIMCI - İSTANBUL / ATAŞEHİR